Nhiệt liệt chào mừng 94 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 - 03/02/2024)! Mừng đất nước đổi mới, mừng Đảng quang vinh, mừng xuân Giáp Thìn!

Thứ bảy, 24 Tháng 2, 2024 - 00:05

Phát huy vị thế, vai trò của chính quyền cơ sở trong công tác phòng chống dịch bệnh Covid-19

ThS. Nguyễn Thị Ngọc Thương
Giảng viên khoa NN&PL
 

Gần 2 năm kể từ khi ca bệnh đầu tiên chính thức được ghi nhận tại thành phố Vũ Hán, Trung Quốc, thế giới và Việt Nam đang phải chứng kiến và gồng mình gánh chịu hậu quả nặng nề do đại dịch Covid-19 gây ra. Dịch bệnh lây truyền bởi virus SARS-CoV2 đã “tác động lên mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế, hoạt động thương mại, lao động, việc làm, thu nhập của người lao động” [1], làm suy giảm sức khỏe và đe dọa sự sống của người dân trên phạm vi toàn thế giới. Cuộc chiến chống lại đại dịch Covid-19 không còn là câu chuyện riêng của từng quốc gia, vùng lãnh thổ mà là thách thức lớn và mối quan tâm chung của cả cộng đồng quốc tế trong việc nghiên cứu, chia sẻ và chung tay thực hiện các giải pháp phòng, chống, đẩy lùi dịch bệnh nguy hiểm này.

Ở Việt Nam, tính đến sáng ngày 04/8/2021, cả nước ghi nhận 170.190 ca nhiễm, 50.831 ca được điều trị khỏi, 117.284 ca đang điều trị, 2.071 ca tử vong [2]. Tại Bến Tre có 936 ca nhiễm, 220 ca được điều trị khỏi, 702 ca đang điều trị, 14 ca tử vong [3]. Dịch bệnh vẫn đang tiếp tục diễn biến hết sức phức tạp, tác động sâu sắc, toàn diện lên quá trình phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của dân cư các địa phương trong cả nước. Trước tính chất nguy hiểm và tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19, với quyết tâm cao nhất nhằm ngăn chặn, sớm đẩy lùi và chiến thắng dịch bệnh, đưa đất nước trở lại trạng thái bình thường, trong thời gian qua, Trung ương và địa phương đã có nhiều giải pháp quyết liệt từ chủ trương cao nhất của Đảng đến các biện pháp cụ thể của chính quyền, sự vào cuộc của đoàn thể các cấp trên cơ sở huy động và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân để cùng nhau phòng, chống dịch hiệu quả.

Trong phân chia đơn vị hành chính ở nước ta, đơn vị hành chính cấp xã (gồm các xã, phường và thị trấn) là cấp hành chính thấp nhất. Chính quyền địa phương được tổ chức ở các đơn vị hành chính cấp xã (cấp cơ sở) theo đó được xác định là cấp chính quyền thấp nhất trong hệ thống chính quyền nhà nước nhưng chính quyền cơ sở lại có vị trí, vai trò hết sức quan trọng trong việc đảm bảo tính thống nhất, hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước xét trong tổng thể bộ máy nhà nước nói chung và bộ máy chính quyền ở địa phương nói riêng. Điều này xuất phát từ yếu tố chính quyền cơ sở tuy là cấp chính quyền thấp nhất nhưng là cấp gần dân, sát với dân nhất. Chính quyền cơ sở là nơi trực tiếp chuyển tải, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện để đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào thực tiễn đời sống xã hội và đến với Nhân dân; đồng thời chính quyền cơ sở cũng là cầu nối để tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh lại những kiến nghị, góp ý của Nhân dân để Đảng, Nhà nước xem xét, điều chỉnh, bổ sung, hoàn thiện chủ trương, đường lối lãnh đạo và chính sách, quy định quản lý của mình cho phù hợp hơn, sát hơn với đời sống xã hội và nguyện vọng của Nhân dân.

Từ vị trí, tính chất quan trọng của chính quyền cơ sở trong phát huy dân chủ và đảm bảo hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước. Với chức năng quản lý nhà nước về y tế - một trong các chức năng cơ bản của chính quyền ở xã, phường, thị trấn, trong đó có công tác phòng, chống dịch bệnh hướng đến mục tiêu chăm sóc, bảo vệ và không ngừng nâng cao sức khỏe cho Nhân dân địa phương, chính quyền cơ sở có vị trí, vai trò hết sức quan trọng cùng với chính quyền địa phương nói riêng và cả nước nói chung thực hiện tốt công tác phòng, chống, đẩy lùi dịch bệnh Covid-19.

Thực tiễn công tác phòng, chống dịch bệnh thời gian qua cho thấy, chính quyền các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Bến Tre đã phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của mình trong cuộc chiến chung chống lại đại dịch Covid-19. Các địa phương đã quán triệt và thực hiện nghiêm chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và chính quyền cấp trên trong việc thành lập, củng cố, kiện toàn Ban Chỉ đạo phòng, chống dịch Covid-19 cấp xã, có tư thế chủ động trong công tác phòng, chống dịch bệnh với kịch bản và các phương án cụ thể, sẵn sàng ứng phó kịp thời khi có dịch bệnh xảy ra; đồng thời thực hiện tốt tuyên truyền phòng, chống dịch, phối hợp thực hiện tốt công tác khai báo y tế, điều tra dịch tễ, quản lý các đối tượng cách ly y tế tại gia đình theo quy định, quản lý dân cư địa phương trong thực hiện biện pháp phòng, chống dịch theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ và quy định Ủy ban nhân dân tỉnh, huyện… Tuy nhiên, để tiếp tục bảo vệ, phát huy những kết quả đã đạt được, đồng thời thực hiện tốt hơn nữa các giải pháp phòng, chống dịch Covid-19 tại địa phương, chính quyền các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh cần quan tâm một số vấn đề sau:

Thứ nhất, tiếp tục phát huy cao độ vị thế và vai trò nòng cốt của chính quyền cơ sở trong khối sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân phòng, chống dịch bệnh Covid-19. Để chống lại cơn bão lốc càn quét của đại dịch Covid-19 giờ đây là trách nhiệm chung của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, trong đó chính yếu và trực tiếp vẫn là hệ thống các cơ quan thuộc chính quyền các cấp. Vì vậy, ở cơ sở, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ do pháp luật quy định, cần nêu cao hơn nữa trách nhiệm của mình trong việc huy động và khai thác các nguồn lực ở địa phương để thực hiện tốt công tác phòng, chống dịch tại địa bàn mình quản lý. Để thực hiện tốt trách nhiệm của mình, chính quyền cơ sở cần chú trọng các khía cạnh hoạt động cơ bản như:

Trước hết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn với vai trò là Trưởng Ban chỉ đạo phòng, chống dịch bệnh Covid-19 cần tiếp tục định hướng cụ thể, động viên và huy động sự tham gia, phối hợp thường xuyên, chặt chẽ của cấp ủy, chính quyền, các ban ngành đoàn thể ở cấp xã, ấp, khu phố thông qua các thành viên là đại diện của các thiết chế này trong Ban Chỉ đạo cấp xã để lan tỏa tinh thần, nâng cao ý thức trách nhiệm và phát huy sức mạnh của từng bộ phận trong hệ thống chính trị cùng chính quyền và Nhân dân chống dịch thành công.

Hai là, quán triệt đầy đủ, tổ chức thực hiện nghiêm, có hiệu quả các quy định quản lý, văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của cơ quan nhà nước cấp trên và ngành chức năng về công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19 trên địa bàn quản lý. Chính quyền cơ sở cần tăng cường hơn nữa công tác chỉ đạo, điều hành, chủ động xây dựng kế hoạch, triển khai kịp thời các phương án, giải pháp cần thiết về phòng, chống dịch bệnh Covid-19 theo quy định, nhất là trong việc quản lý dân cư, đảm bảo việc cung ứng hàng hóa thiết yếu cho người dân, duy trì các hoạt động sản xuất, kinh doanh đảm bảo thực hiện mục tiêu kép vừa phát triển kinh tế - xã hội, vừa phòng, chống dịch trong thời gian thực hiện giãn cách xã hội để thực hiện công tác phòng, chống dịch theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ; tổ chức tốt khai báo y tế, điều tra dịch tễ, quản lý, giám sát các trường hợp cách ly y tế tại gia đình, trong khu vực phong tỏa thuộc địa bàn quản lý…; đồng thời có sự linh hoạt, sáng tạo trong nghiên cứu, tìm kiếm các giải pháp, mô hình hay, hiệu quả để hỗ trợ người dân và nâng cao hiệu quả phòng, chống dịch trên địa bàn.

Ba là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức và người dân ở cơ sở trong công tác phòng, chống dịch Covid-19. Ngày nay truyền thông đại chúng và mạng xã hội rất phát triển, người dân có thể dễ dàng tiếp cận được các thông tin liên quan dịch bệnh Covid-19 và các phương pháp phòng, chống dịch, tuy nhiên công tác tuyên truyền của chính quyền cơ sở vẫn đóng vai trò rất quan trọng trong việc đảm bảo tính đúng đắn và chính thống của hệ thống thông tin khi đến với người dân địa phương. Do đó, chính quyền cơ sở cần chủ động xây dựng kế hoạch tuyên truyền, đa dạng hóa các hình thức và phối hợp chặt chẽ với các đoàn thể xã hội ở địa phương để tuyên truyền, định hướng, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của người dân, cán bộ, công chức trong thực hiện các biện pháp phòng, chống dịch cho bản thân, gia đình và chung tay cùng chính quyền đẩy lùi dịch bệnh.

Thứ hai, phát huy vai trò các tổ chức tự quản ở địa phương trong công tác phòng, chống dịch bệnh Covid-19. Ấp, khu phố, Tổ nhân dân tự quản ở các xã, phường, thị trấn không phải là một cấp chính quyền trong hệ thống chính quyền nhà nước nhưng trên thực tế lại có vai trò rất quan trộng trong việc hỗ trợ chính quyền cấp cơ sở nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Ấp, khu phố, Tổ nhân dân tự quản là những tổ chức mang tính chất tự quản của cộng đồng dân cư ở cơ sở. Trưởng ấp, khu phố và Tổ trưởng Tổ nhân dân tự quản là những cá nhân hội tụ đủ năng lực, uy tín do cộng đồng dân cư ở cơ sở bầu ra, đồng thời cũng rất am hiểu về đặc điểm dân cư, phong tục, tập quán và thói quen sinh hoạt của người dân ở cơ sở. Do vậy, chính quyền cơ sở cần huy động và phát huy vai trò của các tổ chức tự quản và người đúng đầu các tổ chức này trong công tác tuyên tuyền, quản lý dân cư và huy động sức mạnh của người dân địa phương trong công tác phòng, chống dịch Covid-19.

Thứ ba, tăng cường công tác phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức đoàn thể xã hội ở cấp xã, tạo nên sức mạnh tổng hợp chung tay thực hiện phòng, chống dịch Covid-19 có hiệu quả. Là tổ chức tập hợp và đại diện cho đông đảo các lực lượng xã hội ở cấp cơ sở, Mật trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể xã hội cấp xã có lợi thế và vai trò quan trọng trong việc huy động sự ủng hộ và tham gia của Nhân dân vào hoạt động quản lý của chính quyền cơ sở, đảm bảo các quyết định, chương trình, kế hoạch của chính quyền cơ sở được triển khai kịp thời và mang lại hiệu quả cao nhất. Do đó, để nâng cao hiệu lực, hiệu quả phòng chống dịch bệnh Covid-19, chính quyền cơ sở cần tăng cường công tác phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đoàn thể xã hội cấp xã trong công tác dân vận, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm và huy động sự tham gia của Nhân dân trong việc ủng hộ sức người, sức của hỗ trợ các lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch, giúp người dân giải quyết khó khăn trong tiêu thụ hàng hóa, nông sản, cung cấp hàng hóa thiết yếu, tham gia công tác khai báo y tế, điều tra dịch tễ, giám sát cách ly y tế tại gia đình… thông qua các đội hình xung kích, đội phản ứng nhanh và nhiều mô hình hay, hiệu quả được thành lập tại nhiều địa phương trong thời gian qua.

Cuộc chiến chống lại đại dịch Covid-19 ở Việt Nam nói chung và trên địa bàn tỉnh Bến Tre nói riêng sẽ còn đối mặt với rất nhiều gian nan, thử thách ở phía trước, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt hơn nữa của tất cả các cấp, các ngành, và mọi người dân. Với ý nghĩa mỗi cán bộ, công chức, mỗi người dân là một chiến sỹ, mỗi đơn vị cơ sở là một pháo đài phòng, chống dịch, chính quyền cơ sở với vị thế và sức mạnh của mình cần thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ do pháp luật quy định, phối hợp cùng với cấp ủy, đoàn thể cùng cấp huy động sự tham gia đông đảo của quần chúng nhân dân tạo thành sức mạnh tổng hợp thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống dịch. Tin tưởng rằng với quyết tâm chính trị cao và những giải pháp quyết liệt, phù hợp, hiệu quả mà Đảng, chính quyền, đoàn thể các cấp và Nhân dân đã, đang thực hiện, dịch bệnh Covid-19 nhanh chóng sẽ được ngăn chặn, đẩy lùi, mang lại cuộc sống an toàn cho người dân, đưa đất nước tiếp tục phát triển ổn định./.

 

[1] GS, TS. Nguyễn Quang Thuấn, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương “Tác động của đại dịch Covid-19 và một số giải pháp chính sách cho Việt Nam trong giai đoạn tới”, bài viết đăng trên Tạp chí Cộng sản (tapchicongsan.org.vn), ngày 23-09-2020.

[2] Trích nguồn thống kê của Bộ Y tế (ncov.moh.gov.vn)

[3] Trích nguồn thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bến Tre (cdcbentre.gov.vn)

Phòng, chống dịch Covid-19: 

Tin khác